İslam Kültür ve Medeniyetinde Şehir
6. ÜNİTE İSLAM KÜLTÜR VE MEDENİYETİNDE ŞEHİR
1. Şehirleşmenin Tarihçesi
2. Şehir ve Medeniyet İlişkisi
3. Şehir ve Özellikleri
3.1. Şehrin Düzeni ve Fiziki Unsurları
3.2. İslam Medeniyetinin Beşiği Olan Şehirler
6. Ünitede yer alan kavramların kısa, net ve hafızada kalıcı tanımları şu şekildedir:
• Şehir: Nüfusun çoğunluğunun sanayi, ticaret ve hizmet sektöründe çalıştığı, tarımsal faaliyetlerin arka planda kaldığı, kendine has idari, sosyal ve mimari yapılara sahip büyük yerleşim yeridir.
• Şehirleşme: Sanayileşme ve ekonomik gelişmeye bağlı olarak şehirlerin sayısının ve nüfusunun artması, köylerden kentlere göç yaşanması ve insan ilişkilerinin kentli bir yaşam tarzına dönüşmesi sürecidir.
• İslam Şehri: Merkezinde cami ve ulu camilerin yer aldığı, çevresinde çarşı (bedesten), medrese, hamam ve imaret gibi sosyal yapıların kümelendiği, mahalle kültürünün ve inanç değerlerinin mimariye doğrudan yansıdığı geleneksel şehir modelidir.
• Medinetüsselam: Abbasi Halifesi Mansur tarafından kurulan ve günümüzdeki Bağdat şehri olan, kelime anlamı "Barış/Esenlik Şehri" demektir; dairesel planı ve döneminin ilim merkezi olmasıyla İslam şehir mimarisinin en önemli örneklerindendir.
• Çıkmaz Sokak: İslam şehir dokusunda mahremiyeti ve güvenliği korumak amacıyla tasarlanan, sadece o sokakta oturan ailelerin özel kullanımına açık olan ve ana caddeye yalnızca tek bir noktadan bağlanan kapalı sokak tipidir.
